วิกฤตโลกร้อน กำลังส่งผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศทั่วโลก หนึ่งในปรากฏการณ์ที่น่าจับตาคือ การแผ่ขยายของสภาพอากาศแบบขั้วโลกลงมายังพื้นที่ละติจูดต่ำสร้างความหนาวเย็นรุนแรงให้กับหลายพื้นที่ ปรากฎการณ์นี้เรียกว่า Polar Vortex
Polar Vortex คืออะไร 
Polar Vortex หรือ ลมวนขั้วโลก เป็นกระแสลมที่พัดหมุนวนในเขตขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ มีการเคลื่อนที่ในลักษณะทวนเข็มนาฬิกาตลอดทั้งปี ทำหน้าที่คอยกักเก็บลมเย็นให้อยู่ที่ขั้วโลก ป้องกันไม่ให้ขยายออกไป และไม่ให้ความร้อนจากละติจูดกลางเข้ามาได้ โดยมี Polar jet stream หรือ กระแสลมกรด ล้อมรอบไว้ เปรียบเสมือนกำแพงกั้นระหว่างอากาศเย็นและอากาศอุ่น
ภาวะโลกร้อนส่งผลให้สภาพอากาศแปรปรวน กระทบต่อสมดุลของระบบสภาพอากาศบนโลก เมื่อไหร่ก็ตามที่สภาพอากาศไม่สมดุล กำแพง Polar jet stream จะอ่อนกำลังลง ทำให้ Polar vortex เข้าสู่สภาวะแปรปรวน ไม่สามารถคงตัว ส่งผลให้อากาศอุ่นจากละติจูดต่ำไหลบ่าขึ้นสู่ละติจูดสูง ในขณะเดียวกัน อากาศเย็นจากขั้วโลกก็เคลื่อนที่ลงมายังละติจูดต่ำ มีผลให้สภาพอากาศในบริเวณนั้นหนาวเย็นมากกว่าปกติ
เมื่อกระแสลม Polar Vortex แปรปรวน จะสร้างผลกระทบอย่างไรต่อมนุษย์
1. สภาพอากาศสุดขั้ว
• คลื่นความหนาวเย็นจัด: อากาศหนาวเย็นจากขั้วโลกไหลกลับลงสู่บริเวณละติจูดต่ำ ก่อให้เกิดสภาวะหนาวสุดขั้ว อุณหภูมิต่ำผิดปกติ ส่งผลต่อสุขภาพ ความเป็นอยู่ และระบบนิเวศ
• พายุ: การแปรปรวนของ Polar Vortex ส่งผลต่อกระแสลมในชั้นบรรยากาศ นำไปสู่พายุรุนแรง เช่น
พายุหิมะ พายุฝนฟ้าคะนอง พายุทอร์นาโด ส่งผลต่อชีวิตและทรัพย์สิน
2. ผลกระทบต่อสุขภาพ
• โรคที่เกี่ยวข้องกับสภาพอากาศ: อากาศหนาวเย็นจัด ส่งผลต่อสุขภาพ เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง โรคระบบทางเดินหายใจ
• การบาดเจ็บ: สภาพอากาศเลวร้าย เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน
3. ความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐาน
• สายไฟฟ้า: อากาศหนาวจัดทำให้สายไฟฟ้าเปราะบาง เสี่ยงต่อการขาด ส่งผลให้ไฟฟ้าดับเป็นวงกว้าง กระทบต่อการดำเนินชีวิตของประชาชน
• รางรถไฟ เขื่อน ท่าเรือ: สภาพอากาศที่เลวร้ายส่งผลต่อการขนส่ง การคมนาคม และระบบเศรษฐกิจโดยรวม
4. ผลกระทบต่อเศรษฐกิจ:
• ความเสียหายต่อภาคเกษตรกรรม: อากาศหนาวจัด อาจทำลายพืชผลทางการเกษตร ส่งผลต่อความมั่นคงทางอาหาร และเศรษฐกิจ
• การหยุดชะงักของธุรกิจ: สภาพอากาศเลวร้าย อาจส่งผลต่อการขนส่ง การท่องเที่ยว ธุรกิจต่างๆ

แนวทางการรับมือปรากฏการณ์ Polar Vortex
1. สร้างความตระหนักรู้ ความเข้าใจ แนวทางการรับมือเกี่ยวกับปรากฏการณ์ Polar Vortex นี้ให้แก่ประชาชน เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับสภาพอากาศหนาวจัด
2. พัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้า แจ้งเตือนประชาชนให้เตรียมพร้อมรับมือ
3. ติดตามสภาพอากาศอย่างใกล้ชิด จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมอุตุนิยมวิทยา
4. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเตรียมพร้อมรับมือกับสภาพอากาศแปรปรวน เช่น พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้ทนทานต่อสภาพอากาศหนาวจัด
5. เตรียมพร้อมรับมือกับสภาพอากาศหนาวเย็นจัด เช่น เตรียมเสื้อผ้าหนาๆ ผ้าห่ม ยาประจำตัว อาหาร น้ำดื่ม
6. การผลิตไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน เช่น กังหันลม โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ พลังงานน้ำ และพลังงานแสงอาทิตย์ ล้วนเผชิญกับข้อจำกัดเมื่อเผชิญกับสภาพอากาศหนาวเย็นจัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจำเป็นต้องจำลองความต้องการในการใช้พลังงานไฟฟ้า เพื่อจัดเก็บพลังงานสำรองให้เพียงพอเมื่อเกิดภัยพิบัติ Polar Vortex หรือสภาพอากาศสุดขั้ว
7. กำหนดมาตรการในการช่วยเหลือผู้ประสบภัย โดยจัดสรรเงินทุนในการปรับปรุงอาคารให้มีฉนวนความร้อนเพื่อป้องกันผู้พักอาศัยสัมผัสกับความหนาวเย็นเป็นเวลานาน
8. ร่วมมือกันลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อลดการแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ
ที่มา: National Oceanic and Atmospheric; สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน); กรมอุตุนิยมวิทยา
"ประเทศไทยเติบโตอย่างยั่งยืนด้วยเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำและมีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชน"
#DCCE
#กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม